STOWARZYSZENIE

Zawód inżyniera geotechnika.



         Decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. z dn. 20.12.02 Nr 222, poz.1868, rozporządzenie z dn. 10.12.02 w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania) w rejestrze zawodów w grupie "inżynierowie budownictwa i inżynierii środowiska" wpisano pod numerem 214206 zawód inżynier geotechnik. Jest to duży sukces PKG, pozwalający na usankcjonowanie pozycji zawodu geotechnika w Polsce i na rozwój kształcenia na wyższych uczelniach technicznych, na kierunku budownictwa, w specjalności geotechnika.

         Podstawą prawną działalności geotechników jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. nr 126 z 1998 r., poz. 839).

         Zawód inżyniera geotechnika nie jest zawodem nowym. Historia polskiej geotechniki odwołuje się do okresu międzywojennego II Rzeczpospolitej. Geotechnicy od samego początku biorą udział w realizacji największych obiektów budowlanych w kraju. Bardzo często występują w charakterze pogotowia ratunkowego, kiedy biorą udział w ratowaniu niewłaściwie zaprojektowanych lub wykonywanych budowli. Nie zadbali jednak dotychczas o prawne usankcjonowanie ich zawodu. Stąd umieszczenie zawodu inżynier geotechnik w oficjalnej liście zawodów w Polsce należy uznać za sukces władz Polskiego Komitetu Geotechniki.

         Jaka jest sylwetka inżyniera geotechnika? Jest to inżynier budownictwa, specjalizujący się w szeroko pojętej analizie współpracy podłoża gruntowego z budowlą. Zajmuje się specjalistycznymi badaniami geotechnicznymi gruntu w laboratorium i w terenie, projektowaniem geotechnicznym obiektów budowlanych i nadzorem geotechnicznym robót. Podstawowym celem zawodu jest zapewnienie bezpieczeństwa obiektów budowlanych w zakresie projektowania i wykonawstwa fundamentów, specjalistycznych robót geotechnicznych i robót ziemnych w budownictwie, ochronie środowiska, transporcie oraz w górnictwie odkrywkowym i kopalnianym.

         Do podstawowych czynności zawodu należą:
  • wykonywanie badań laboratoryjnych parametrów chemicznych, fizycznych i mechanicznych podłoża gruntowego, wód gruntowych, gruntu ulepszonego oraz wyrobów geosyntetycznych współpracujących z podłożem gruntowym,

  • wykonywanie specjalistycznych badań terenowych podłoża gruntowego za pomocą wierceń, sondowań statycznych, dynamicznych i obrotowych, badań wodoprzepuszczalności i stopnia skażenia gruntów, badań presjometrycznych i dylatomerycznych, badań georadarowych, badań dynamicznych oraz próbnych obciążeń gruntu i fundamentów,

  • prognoza zmian właściwości podłoża gruntowego w czasie,

  • określenie obliczeniowych parametrów geotechnicznych,

  • określenie obciążeń od gruntu,

  • obliczenie nośności i stateczności oraz osiadania podłoża gruntowego,

  • ustalenie danych niezbędnych do prawidłowego zaprojektowania fundamentów,

  • określenie szkodliwości oddziaływań wód gruntowych na obiekt budowlany,

  • określenie zakresu niezbędnych pomiarów geodezyjnych przemieszczeń wznoszonego obiektu, obiektów sąsiadujących i otaczającego gruntu, niezbędnych do rozpoznania zagrożeń mogących wystąpić w trakcie robót budowlanych lub w ich wyniku,

  • ustalanie i weryfikacja wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego i podłoża gruntowego w różnych fazach budowy i eksploatacji,

  • ocena stateczności skarp, wykopów i nasypów oraz ich zabezpieczenia,

  • ocena przydatności gruntów stosowanych w budowlach ziemnych,

  • ocena oddziaływania budowli na wody gruntowe,

  • wybór metody podtrzymywania lub stabilizacji skarp i zboczy,

  • ocena współpracy podłoża gruntowego z wyrobami geosyntetycznymi,

  • fundamentowanie obiektów budowlanych lądowych, wodnych i morskich,

  • wykonywanie specjalistycznych robót geotechnicznych związanych ze wzmacnianiem podłoża gruntowego,

  • wykonywanie barier lub ekranów uszczelniających,

  • zabezpieczanie obiektów budowlanych przed napływem wód gruntowych,

  • ocena stopnia skażenia podłoża gruntowego i dobór technologii uzdatniania gruntów,

  • rekultywacja zdegradowanych podłoży gruntowych.

         Jakie funkcje w procesie budowlanym może spełniać inżynier geotechnik? Udział geotechnika w procesie budowlanym jest nierozłącznie związany z bezpieczeństwem konstrukcji budowlanej we wszystkich fazach jej powstawania i eksploatacji. Jest bowiem faktem ogólnie znanym, że większość awarii budowlanych jest związana z niewłaściwą oceną podłoża gruntowego budowli. Inżynier geotechnik może sprawować następujące funkcje:
  • projektowanie geotechniczne w biurach projektowych,

  • sprawowanie specjalistycznego nadzoru geotechnicznego na obiektach budowlanych tego wymagających,

  • nadzorowanie badań laboratoryjnych i polowych gruntów oraz wyrobów geosyntetycznych z nimi współpracujących,

  • pełnienie funkcji kierowniczych w specjalistycznych, wykonawczych przedsiębiorstwach geotechnicznych,

  • sprawowanie funkcji konsultacyjnych i opiniodawczych dla innych uczestników procesu budowlanego,

  • ekspertyzy specjalistyczne dla administracji państwowej i samorządowej, w tym organów nadzoru budowlanego i nadzoru górniczego,

  • funkcje doradcze i opiniodawcze w zakresie geotechniki w ochronie środowiska.

         Przedstawiona synteza zawodu geotechnika może być niepełna, ze względu na dużą różnorodność prac wykonywanych przez geotechnika. Przedstawia jednak w miarę realistyczny obraz zawodu.

         Wprowadzenie geotechnicznych norm europejskich do Polskich Norm stanowić będzie nowe wyzwanie dla społeczności geotechnicznej w Polsce. Zakres objętościowy tych norm uniemożliwiać będzie pełne poznanie wymagań norm europejskich w zakresie geotechniki przez nie specjalistów. Bez specjalistycznego przygotowania trudno będzie realizować bezpiecznie zarówno projektowanie geotechniczne jak i wykonawstwo specjalistycznych robót geotechnicznych.