![\"Bogdan](\"http:\/\/www.geotechnika.org.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Bogdan-Kawalec.jpg\")
Doc. dr in\u017c. Bogdan Kawalec wchodzi do grona zas\u0142u\u017conych polskich geotechnik\u00f3w dzi\u0119ki licznym wa\u017cnym osi\u0105gni\u0119ciom w dziedzinie eksperymentalnej mechaniki grunt\u00f3w. Wiele lat ze swej trwaj\u0105cej prawie p\u00f3\u0142 wieku kariery akademickiej zwi\u0105zanej z Politechnik\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 (w latach 1965-2007) i z Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0105 Techniczn\u0105 w Katowicach (od 2007 do dzi\u015b) po\u015bwi\u0119ci\u0142 laboratoryjnym i polowym badaniom fizycznych i mechanicznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci grunt\u00f3w gruboziarnistych i kamienistych. W tym miejscu nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 szceg\u00f3lne wymagania stawiane aparaturze do takich bada\u0144. Wymiary standardowych aparat\u00f3w okazuj\u0105 si\u0119 o wiele za ma\u0142e. Oznacza to konieczno\u015b\u0107 skonstruowania i wykalibrowania prototypowego sprz\u0119tu, kilkakrotnie wi\u0119kszego od powszechnie u\u017cywanego. Trzeba te\u017c pokona\u0107 trudno\u015bci techniczne, wynikaj\u0105ce ze znacznego wzrostu obci\u0105\u017ce\u0144.\nPionierskie prace w tym obszarze badawczym, prowadzone przez profesor\u00f3w Wi\u0142una i Pisarczyka, koncentrowa\u0142y si\u0119 na osadach aluwialnych, gruntach kamienistych z wy\u0142om\u00f3w skalnych i naturalnych t\u0142uczniach.
\nWyniki bada\u0144 doc. Kawalca z wczesnych lat siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku, zawarte m. in. w obronionej w 1973\u00a0r. rozprawie doktorskiej: \u201eW\u0142a\u015bciwo\u015bci fizyczne i mechaniczne odpad\u00f3w kopalnianych jako gruntu budowlanego\u201d, otworzy\u0142y nowe pole badawcze, dotycz\u0105ce wspomnianej klasy grunt\u00f3w gruboziarnistych i kamienistych. Pole to stanowi\u0142y przepalone i nieprzepalone \u0142upki przyw\u0119glowe, a tak\u017ce \u017cu\u017cle wielkopiecowe i elektrowniane. Dorobek, g\u0142\u00f3wnie w zakresie odpad\u00f3w kopalnianych, opublikowany zosta\u0142 przez doc. Kawalca w renomowanych czasopismach naukowych i naukowo-technicznych oraz w materia\u0142ach wa\u017cnych mi\u0119dzynarodowych konferencji. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje napisany wsp\u00f3lnie z dr. J. Kawalcem i autorem niniejszego tekstu artyku\u0142 w czasopi\u015bmie \u201eSlovak Journal of Civil Engineering, 4, 1, 1996, zatytu\u0142owany \u201eDestructive slope stability tests for assessment of mining waste strength parameters\u201d. Do tej grupy zaliczy\u0107 trzeba wsp\u00f3\u0142autorskie publikacje w materia\u0142ach licz\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzynarodowych konferencji: 40 Colloque Franco-Polonais \u201eGeotechnique et Environment\u201d, Nancy 1993 (artyku\u0142: \u201eApplications of mining waste to construction of civil engineering objects in Upper Silesia\u201d, z Profesorem Pieczyrakiem i autorem niniejszego tekstu) , 13th International Conference on Solid Waste Technology and Management, Philadelphia, 1997 (artyku\u0142 \u201eCoal Mining Waste as a structural material in polish civil and water engineering\u201d z dr. J. Kawalcem). Wymieni\u0107 te\u017c nale\u017cy indywidualne prace: \u201eLaboratory investigations of physical and mechanical properties of coal mining wastes\u201d i \u201eCompaction estimation of embankments formed from coal mining wastes\u201d, opublikowane w materia\u0142ach i wyg\u0142oszone podczas \u201e4th International Symposium on the reclamation, treatment and utilisation of coal mining wastes\u201d, w 1993, w Krakowie.
\nPrzywo\u0142ane publikacje wnios\u0142y istotny wk\u0142ad w rozw\u00f3j wiedzy o osobliwym zachowaniu si\u0119 pod obci\u0105\u017ceniem odpad\u00f3w kopalnianych i przyczyni\u0142y si\u0119 walnie do wdro\u017cenia tego materia\u0142u do budowy nasyp\u00f3w komunikacyjnych i hydrotechnicznych. Sczeg\u00f3lnie wa\u017cne gospodarczo by\u0142o prze\u0142amanie z\u0142ego stereotypu \u0142upk\u00f3w nieprzepalonych. Z bada\u0144 doc. Kawalca wynika\u0142o, \u017ce w wielu przypadkach zastosowanie tego dominuj\u0105cego na ha\u0142dach odpadu kopalnianego jest nie tylko mo\u017cliwe, ale wr\u0119cz racjonalne, ze wzgl\u0119du na wi\u0119ksz\u0105 \u0142atwo\u015b\u0107 pozyskiwania, ni\u017csz\u0105 cen\u0119, a w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych, tak\u017ce wi\u0119ksz\u0105 szczelno\u015b\u0107 od tej, jak\u0105 maj\u0105 \u0142upki przepalone. Aktualnie istotnym ograniczeniem stosowalno\u015bci \u0142upk\u00f3w nieprzepalonych jest ich wysadzinowo\u015b\u0107, st\u0105d ich nieprzydatno\u015b\u0107 jako tworzywa budowli ziemnych w strefie przemarzania. Doda\u0107 trzeba, \u017ce zakres intensywnych bada\u0144 naukowych doc. Kawalca wychodzi\u0142 wyra\u017anie poza odpady kopalniane. Ich przedmiotem by\u0142y r\u00f3wnie\u017c \u017cu\u017cle wielkopiecowe i elektrowniane oraz kamie\u0144 do\u0142owy, czyli og\u00f3lnie grubookruchowe grunty antropogeniczne. Jako badacz zyska\u0142 w tej rozleg\u0142ej dziedzinie du\u017cy autorytet. Uwa\u017cany jest za czo\u0142owego specjalist\u0119 w kraju.
\nFakt ten, w po\u0142\u0105czeniu z boomem w inwestycjach komunikacyjnych \u015al\u0105ska, przyni\u00f3s\u0142 zmian\u0119 profilu dzia\u0142alno\u015bci geotechnicznej doc. Kawalca. W zwi\u0105zku z przyst\u0105pieniem znanej austriacko-niemieckiej firmy Strabag S.A. do budowy \u015bl\u0105skiego odcinka autostrady A4 powierzono Mu odpowiedzialn\u0105 funkcj\u0119 konsultanta naukowego, obejmuj\u0105c\u0105 pe\u0142ny nadz\u00f3r nad realizacj\u0105 nasyp\u00f3w autostradowych, formowanych w ca\u0142o\u015bci z przepalonych i nieprzepalonych \u0142upk\u00f3w przyw\u0119glowych. Do niego nale\u017ca\u0142y decyzje dotycz\u0105ce doboru materia\u0142\u00f3w oraz piecza nad pracami laboratorium badawczego, obejmuj\u0105cymi kwalifikacj\u0119 tworzywa i kontrol\u0119 zag\u0119szczenia kolejnych warstw.
\nPo zako\u0144czeniu realizacji \u015bl\u0105skiego odcinka A4 doc. Kawalec otrzyma\u0142 propozycj\u0119 analogicznej funkcji dotycz\u0105cej odcinka So\u015bnica \u2013 Be\u0142k, drugiej nowobudowanej na \u015al\u0105sku autostrady A1, od generalnego wykonwcy \u2013 greckiej firmy J\u00a0&\u00a0P \u201eAvax\u201d. Potem do\u0142\u0105czono zadanie konsultowania realizacji trzypoziomowego w\u0119z\u0142a \u201eSo\u015bnica\u201d uznawanego za najwi\u0119ksze tego rodzaju przedsi\u0119wzi\u0119cie w Europie. Z pewno\u015bci\u0105 by\u0142o to du\u017ce wyzwanie.
\nW tym samym czasie doc. Kawalec wykonywa\u0142 ekspertyzy materia\u0142owe dotycz\u0105ce budowy nasyp\u00f3w na dalszych po\u0142udniowych odcinkach autostrady A1, na zam\u00f3wienie firm \u201eDragados\u201d i \u201eAlpine Bau\u201d.
\nNiezale\u017cnie od konsultingu geotechnicznego komunikacyjnych budowli ziemnych nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na doradztwa i nadzory nad realizacjami obwa\u0142owa\u0144 ciek\u00f3w wodnych na terenach g\u00f3rniczych zlecane doc. Kawalcowi przez Przedsi\u0119biorstwo Transportu Krajowego i firm\u0119 RPM Lubliniec. Wyb\u00f3r doc. Kawalca do tej roli by\u0142 oczywisty, ze wzgl\u0119du na Jego wiedz\u0119 na temat \u0142upk\u00f3w przyweglowych, w tym szczeg\u00f3lnie ze wzgl\u0119du na szczelno\u015b\u0107 stosownych \u0142upk\u00f3w nieprzepalonych.
\nJest jeszcze jedna godna uwagi rzecz w \u017cyciorysie doc. Kawalca jako badacza. By\u0142a ni\u0105 owocna i harmonijna wsp\u00f3\u0142praca dzia\u0142aj\u0105cego pod Jego kierunkiem zespo\u0142u zajmuj\u0105cego si\u0119 problematyk\u0105 odpad\u00f3w kopalnianych w Katedrze Geotechniki Politechniki \u015al\u0105skiej z innym polskim liderem w tej dziedzinie \u2013 Katedr\u0105 Mechaniki Grunt\u00f3w i Rob\u00f3t Ziemnych Akademii Rolniczej w Krakowie, pracuj\u0105c\u0105 pod przewodem prof. K. Skar\u017cy\u0144skiej. Uwie\u0144czeniem tej wieloletniej wsp\u00f3\u0142pracy by\u0142o uzyskanie wsp\u00f3lnego grantu na projekt badawczy, dotycz\u0105cy zastosowania odpad\u00f3w kopalnianych do budowy nasyp\u00f3w i realizacja tego projektu.
\nPrzedstawiony dorobek naukowy i zawodowy, wzbogacony ogromnym do\u015bwiadczeniem eksperckim i wieloma konkretnymi osi\u0105gni\u0119ciami w kwalifikowanej dzia\u0142alno\u015bci in\u017cynierskiej, zw\u0142aszcza tej dotycz\u0105cej odpad\u00f3w kopalnianych i innych grubookruchowych grunt\u00f3w antropogenicznych, uzasadnia w spos\u00f3b niekwestionowany zaliczenie Go do grona zas\u0142u\u017conych geotechnik\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"